Stoichiometrie-calculator

Stoichiometrie-calculator

Typ de beginstoffen, een pijl (-> of =) en de reactieproducten. De vergelijking hoeft niet kloppend te zijn.

Met deze stoichiometrie-calculator reken je de hoeveelheid van de ene stof om naar de hoeveelheid van een andere stof in dezelfde reactie. Typ de reactievergelijking, geef aan van welke stof je de hoeveelheid weet en hoeveel je ervan hebt in gram of mol, en kies daarna de stof die je wilt berekenen. Je krijgt de massa en het aantal mol van die stof, samen met de molaire massa’s, de molverhouding uit de kloppende vergelijking en elke omrekenstap, zodat je een huiswerkopgave regel voor regel kunt nakijken. Klopt de vergelijking die je typt niet, dan maakt de calculator die eerst kloppend en laat hij zien welke vergelijking is gebruikt.

Zo gebruik je de stoichiometrie-calculator

  1. 1

    Typ de reactievergelijking

    Schrijf de beginstoffen, een pijl (-> of =) en de reactieproducten, bijvoorbeeld C3H8 + O2 -> CO2 + H2O. Coëfficiënten zijn niet verplicht: een vergelijking die niet klopt, wordt voor je kloppend gemaakt.

  2. 2

    Voer de hoeveelheid in die je weet

    Kies de stof waarvan je de hoeveelheid weet, typ het getal en kies gram of mol. Een decimale komma en een decimale punt worden allebei geaccepteerd. Een getal dat op twee manieren gelezen kan worden, zoals 1.234, wordt niet geraden: de calculator vraagt je het opnieuw te typen.

  3. 3

    Kies de stof die je wilt berekenen

    Kies een andere beginstof of een ander reactieproduct uit de vergelijking.

  4. 4

    Lees het resultaat en de uitwerking

    Eerst zie je de massa en het aantal mol, daarna de gebruikte kloppende vergelijking, de molaire massa's, de molverhouding, elke omrekening en een tabel met de hoeveelheid van elke stof in de reactie.

Zo los je een stoichiometrie-opgave op

Stoichiometrie, op school vaak chemisch rekenen genoemd, gebruikt de coëfficiënten van een kloppende reactievergelijking om de hoeveelheden van de stoffen die reageren en ontstaan aan elkaar te koppelen. Coëfficiënten tellen mol, geen gram. Een opgave met massa’s bestaat daarom altijd uit dezelfde drie stappen:

  1. Van gram naar mol. Deel de bekende massa door de molaire massa van die stof: n = m ÷ M.
  2. Molverhouding. Vermenigvuldig met de coëfficiënt van de gevraagde stof en deel door de coëfficiënt van de bekende stof.
  3. Van mol naar gram. Vermenigvuldig het aantal mol van de gevraagde stof met de molaire massa ervan: m = n × M.

Staat de bekende hoeveelheid al in mol, dan vervalt de eerste stap.

Uitgewerkt voorbeeld: gram water uit 4 g waterstof

De vergelijking is 2 H2 + O2 -> 2 H2O.

  • Molaire massa’s: M(H2) = 2 × 1,008 = 2,016 g/mol en M(H2O) = 2 × 1,008 + 15,999 = 18,015 g/mol.
  • Van gram naar mol: 4 g ÷ 2,016 g/mol = 1,98413 mol H2.
  • Molverhouding: 1,98413 mol H2 × (2 ÷ 2) = 1,98413 mol H2O.
  • Van mol naar gram: 1,98413 mol × 18,015 g/mol = 35,74 g H2O.

Dezelfde 4 g waterstof verbruikt 31,74 g zuurstof, en 4 + 31,74 = 35,74: de massa van de beginstoffen is gelijk aan de massa van het reactieproduct. Zo controleer je snel elk antwoord.

Meer voorbeelden om te proberen

Vergelijking zoals getypt Bekende hoeveelheid Gevraagd Resultaat
2 H2 + O2 -> 2 H2O 4 g H2 H2O 35,74 g (1,984 mol)
C3H8 + O2 -> CO2 + H2O 10 g C3H8 CO2 29,94 g (0,6803 mol)
N2 + 3 H2 -> 2 NH3 0,5 mol N2 NH3 17,03 g (1,000 mol)
Fe + O2 -> Fe2O3 100 g Fe2O3 Fe 69,94 g (1,252 mol)

De tweede en de vierde rij zijn niet kloppend getypt. De calculator gebruikt C3H8 + 5 O2 -> 3 CO2 + 4 H2O en 4 Fe + 3 O2 -> 2 Fe2O3 en meldt dat ook. De vierde rij rekent bovendien terug: de bekende stof is een reactieproduct en de gevraagde stof een beginstof.

Wat je kunt typen

  • Formules met ronde en vierkante haken, zoals Ca(OH)2, Al2(SO4)3 en K4[Fe(CN)6], en hydraten zoals CuSO4.5H2O.
  • Pijlen: ->, =, -->, <=> en pijltekens die je uit een document plakt.
  • Indexcijfers in subscript die je uit een lesboek plakt, en de toestandsaanduidingen (s), (l), (g) en (aq), die worden genegeerd.
  • Coëfficiënten met of zonder spatie: 2H2O en 2 H2O zijn hetzelfde.

Elementsymbolen zijn hoofdlettergevoelig, want Co is kobalt en CO is koolstofmono-oxide. Is een symbool geen element, dan noemt de calculator het in plaats van te gokken.

Waar het resultaat van uitgaat

Het resultaat is de theoretische hoeveelheid. Er wordt aangenomen dat de reactie volledig verloopt en dat alle andere beginstoffen in overmaat aanwezig zijn. In een echt experiment krijg je minder, en dat is precies wat het rendement van een reactie aangeeft.

Afronding en atoommassa’s

Molaire massa’s zijn de som van de verkorte standaardatoommassa’s van IUPAC, bijvoorbeeld H 1,008; C 12,011; N 14,007; O 15,999; Na 22,990 en Cl 35,45. Resultaten worden afgerond op 4 significante cijfers. De uitwerking toont 6 significante cijfers en elke regel wordt berekend met het getal uit de regel ervoor. Gebruikt je methode atoommassa’s die op minder cijfers zijn afgerond, zoals H = 1 en O = 16, dan kan je laatste cijfer iets afwijken. Rond het eindantwoord af op het aantal significante cijfers van je gegevens.

Veelgestelde vragen

Nee. Klopt de vergelijking zoals je die typt, dan worden de coëfficiënten ongewijzigd gebruikt. Klopt die niet, dan zoekt de calculator de kleinste gehele coëfficiënten waarmee de vergelijking klopt en toont hij de kloppende vergelijking op de resultaatpagina. Kan een vergelijking niet kloppend worden gemaakt, bijvoorbeeld omdat een element maar aan één kant voorkomt, dan meldt hij dat in plaats van een getal te geven.

Een paar vergelijkingen kunnen op meer dan één onafhankelijke manier kloppend worden gemaakt. De reactie van KMnO4 met H2O2 en H2SO4 is een bekend voorbeeld. De molverhouding hangt dan af van welke oplossing bedoeld is, dus de calculator kiest er niet zelf een. Typ de vergelijking met de coëfficiënten uit je lesboek, dan rekent hij daarmee.

Niet direct. Hij rekent vanuit één bekende hoeveelheid en neemt aan dat de andere beginstoffen in overmaat zijn. Om de beperkende stof met de hand te vinden, voer je de berekening één keer uit voor elke hoeveelheid beginstof die je hebt: de beginstof die de kleinste hoeveelheid reactieproduct oplevert, is in ondermaat, en die kleinste hoeveelheid is de theoretische opbrengst.

Ja. Kies mol als eenheid van de bekende hoeveelheid. De resultaatpagina toont de gevraagde stof altijd in mol en in gram, dus opgaven van mol naar mol, van mol naar massa, van massa naar mol en van massa naar massa doorlopen allemaal dezelfde vier stappen.

Nee. Typ neutrale formules: ionladingen en elektronen worden niet ondersteund, dus ionvergelijkingen en halfreacties worden geweigerd. Hoeveelheden kunnen alleen in gram of mol. Een gasvolume reken je eerst om naar mol met de algemene gaswet.

Bijna altijd door afronding. Deze calculator gebruikt atoommassa’s zoals H 1,008 en O 15,999 en houdt tussen de regels 6 significante cijfers aan. Een lesboek dat H = 1 en O = 16 gebruikt, of na elke stap afrondt, kan in het derde of vierde significante cijfer afwijken. Beide zijn goed als je vermeldt met welke waarden je hebt gerekend.

Niet in een account of profiel, maar ze blijven niet alleen op je apparaat. De vergelijking en de hoeveelheid worden naar onze server gestuurd om het resultaat te berekenen en aan de link van de pagina toegevoegd terwijl je van stap naar stap gaat. Daardoor kunnen ze in je browsergeschiedenis, in bladwijzers en in de logbestanden van onze server terechtkomen. Typ niets wat je niet vastgelegd wilt hebben.

Gerelateerde tools

Tool beschikbaar in andere talen